Birçok uzman tarafından asrın bitkisi olarak tanıtılan şeker otu bitkisi, son dönemlerde en çok duyulan bitkiler arasındadır. Bilim dünyasının Stevia olarak da isimlendirdiği bitki, doğal bir tatlandırıcı formundadır. Bu özelliği nedeniyle onlarca ülkede üretimine başlanmıştır.

Dünya genelinde tüketimi hızla artış gösteren şeker otunun 5 milyon dolarlık bir ekonomik değere sahip olduğu bilinmektedir. İçerisinde hiç kalori bulundurmayan şeker otu, fabrikasyon işlemleri sonrasında beyaz şekerden çok daha tatlı olabilmektedir. Bu özelliği ile bilhassa diyabet hastalarına faydası olacağına inanılmaktadır.

Tansiyondan sigara bağımlılığına kadar pek çok alanda etkisinin olduğu bilinmektedir. Şeker otu, doğanın insana sunduğu şifalı bitkiler arasında yer almaktadır. Kullanıldığında birçok hastalığa fayda sağlayacağı tespit edilmiştir. Yüzyıllardır Paraguay ve Brezilya'da şifalı özelliklerinin yanında, tatlandırıcı yapısı nedeniyle de kullanılmıştır. Bu nedenle adı şeker bitkisi veya şekerotu olarak anılmaktadır. Şimdi gelin doğanın bize sunduğu bu bitkiyi yakından tanıyalım.

Şeker Otu (Stevia) Nedir?

Asıl vatanı Paraguay olan şeker otu bitkisi, bilim dünyası tarafından farklı isimlerle tanımlanmaktadır. Kendi vatanında 1500 yıldan fazla süredir kullanılan bitki, bölge halkının sağlığı üzerinde doğrudan etkilidir. Bu nedenle uzun süredir üzerine araştırmalar yapılan özel bir bitki olduğu dile getirilmiştir.

Şeker otunun son 35 yıldır en hızlı araştırılan bitkiler arasında yer aldığı bilinmektedir. Birçok önemli hastalık için çözüm aranırken şeker otunun da çok yönlü faydası olduğu tespit edilmiştir. Şeker kullanımıyla ilgili bir problemi olanların stevia bitkisini kullanmalarında herhangi bir sakınca olmadığı tespit edilmiştir.

Anavatanı Paraguay olan bitkinin aynı zamanda Brezilya, Kolombiya ve Meksika gibi ülkelerde üretildiği bilinmektedir. Dünyada ticaretinin ise Güney Amerika ülkelerinin elinde olduğu biliniyor. Dolayısıyla 2012 yılına kadar Türkiye’ye giren şeker otunun ithal olduğu söylenebilmektedir.

Sonrasında ilk kez 2010 yılında Antalya’da ekimi yapılan şeker otunun 2012 yılında ürün verdiği dikkat çekmektedir. Daha sonra yaygınlık kazanan şeker otunun üretimi en son Rize’de başlamıştır. Rize’de oldukça büyük bir planlamayla şeker otu üretilip satışa sunulmaktadır.

Şeker Otu (Stevia) Nasıl Üretilir?

Stevia bitkisi daha çok tropikal iklim koşullarını tercih eden bitkilerdendir. Bu nedenle yağmuru bol olan yerlerde yetişmesi oldukça kolay olmaktadır. Hem sıcak hem de nemli yerleri sevdiği için Türkiye’de Antalya’da ve Rize’de uygun koşullar oluşturulmaya çalışılmaktadır.

Saksıda da yetişebilme özelliği bulunan şeker otunun tohumunu hemen her yerde bulabilmeniz mümkündür. Evinizin balkonunda yetiştirmek isterseniz büyükçe bir saksıya dikebilirsiniz. İlk 3 gün güneş almayacak ortamda bulunması gereken tohumlar, 3 günün sonunda bol miktarda can suyu isteyecektir.

Çokça suladıktan sonra gün içerisinde belli aralıklarla güneş gören noktalarda bulunması gerekmektedir. Her gün düzenli şekilde sulamanız gereken bitki, sulanmadığında 1-2 gün içerisinde kurumaya başlayacaktır. Sulama dengesini kurmanız oldukça önemlidir. Çokça sulandığındaysa hızla çürümektedir. Bu nedenle sularken son derece dikkatli olmanız, aşırıya kaçmamanız gerekmektedir.

Yılda iki defa hasat edilir ve dekar başına ortalama 4 ton ürün vermektedir. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), 2012 yılında stevia bitkisinden şeker üretmek için çalışmalara başlamıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rize şekeri adını verdiği bitkinin 5 yıllık deneme süresi hüsranla sonuçlandı.

Bu bitkinin düz ve taban arazi tipi istediği ve dolayısıyla Rize koşullarında yetiştirilemeyeceğine kanaat getirildi. Bunun yanında ülkemizde üretilen bitkinin şeker ekstraktı elde etmek için uygun olmadığı anlaşıldı. Böylelikle yapılan 16 milyon liralık yatırım da ziyan oldu.

2020 yılının başında yapılan açıklamada; “Muhtelif işler projesi çerçevesinde yatırım programından yaklaşık 16 milyon TL harcandığı bildirilmiştir. Ancak, stevia bitkisinden şeker mi yoksa gıda katkı maddesi mi elde edileceği henüz açıklık kazanmamıştır. Diğer yandan çay bölgesinde üretiminin yapılması için stevia fidesi dağıtılan üreticilerin de söz konusu bitkinin üretiminden olumlu sonuç alamadıkları görülmüştür.

Bu tesisin çalıştırılması için yurt dışından kuru stevia yaprağı ve proseste kullanılacak yardımcı ürünlerin ithal edilmesi gündeme gelmektedir. Maliyeti, pazar durumu ve kullanım alanı iyice tespit edilmeden böyle bir ürün için yatırım yapılması rasyonel bir yaklaşım olarak görünmemektedir.” sözlerine yer verilmişti.

ÇAYKUR Genel Müdür Vekili Yusuf Ziya Alim ise söz konusu bitkiyi 46 üreticiye dağıttıklarını fakat beklenen ilgiyi göremediklerini söyledi. Birçok üreticinin de yetiştirme aşamasında zorlandığını aktardı.

[Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!]

Şeker Otu Nasıl Kullanılır?

Şeker otunun kullanım alanı mutfaktır. Bu nedenle mutfakta doğal tatlandırıcıya ihtiyacınız olduğunda şeker otunu tercih edebilirsiniz. Özellikle içecekler için şeker otunun çok yönlü faydasının olduğu bilinmektedir.

Hazırlayacağınız özel tatlandırıcıyı birçok tatlıda da tercih edebilirsiniz. Hem kalorisiz hem proteinsiz bir şeker içeriğine sahip olan şeker otu bu açıdan tercih edilebilirdir.

Şeker otunu kullanıma hazır hale getirmek için bir su bardağı suyu güzelce kaynatın. Daha sonra üzerine bir yemek kaşığı şeker otu ilave edin. Şeker otunu attıktan sonra güzelce birkaç dakika daha kaynatın. Sonrasında kullanıma hazır olacaktır. Dilediğiniz besinin içerisinde tercih edebilirsiniz.

Şeker Otunun Faydaları Nelerdir?

Şeker otu insan vücudunda fabrikasyon işlemler sonucunda hazırlanmış olan beyaz şekerden daha sağlıklı sonuç yaratmaktadır. Bunun için şeker otunun özellikle diyabet hastalarına önerildiği bilinmektedir. Şeker hastası olan kişiler için şeker otu oldukça sağlıklı ilerleme sağlamaktadır.

Şeker otunun bir başka faydası cilt pürüzsüzlüğü sağlamasıdır. Ciltte akne, sivilce, leke ve siyah nokta sorununuz varsa şeker otunu daha düzenli şekilde tüketebilirsiniz. Bu sayede cildinizde meydana gelen ufak tefek sorunlar ortadan kalkabilir.

Şeker otu özellikle kolesterol hastalarına iyi geldiği için önerilmektedir. Kolesterol kadar tansiyon sorunun da önüne geçtiği bilinmektedir. Bu nedenle günlük doz aşımı yapmadan düzenli olarak tüketmeniz etkisini kısa sürede gösterecektir.

Şeker otu, zayıflama sürecine etkisi olan bitkilerden biridir. Bunun temel nedeni sofra şekerini hayatınızdan tamamıyla uzak tutmasıdır. Beyaz şekerden kurtulmanıza yardımcı olan şeker otu bu sayede kalorisiz şekilde tat alabilmenizi sağlayacaktır.

Dil üzerinde %40 şeker hissiyatı oluşturan bitki diğer tatlandırıcıların aksine zararlı şeker içeriğine sahip değildir. Hazırlayacağınız tatlandırıcıyı şeker ihtiyacı hissettiğiniz an güvenilir şekilde tüketebilirsiniz. Bu sayede kilo almadan şeker ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.

Şeker Otunun Yan Etkileri Nelerdir?

Şeker otunun gereğinden fazla tüketilmiş olması erkekler üzerinde hormonal sıkıntılar meydana getirmektedir. 1999 yılında yapılan araştırmalar sonucunda erkek hormonlarında ters etkiye neden olduğu tespit edilen bitkinin fazla tüketildiğinde kısırlığa neden olabileceği tahmin edilmektedir. Her gün belli bir miktar tüketilmesinde sakınca yokken daha fazlasının kısırlık sorunu oluşturacağı öngörülmektedir.

Henüz araştırmaları tamamlanmayan bitkinin ciddi oranlarda tüketilmesi uygun bulunmamaktadır. Bunun temel nedeni sindirim sistemi üzerinde de birtakım olumsuzluklara neden olmasıdır. Sindirim zorluğu, beraberinde boşaltım sistemi problemi yaratmaktadır. Bu nedenle şeker otunun fazla tüketilmesi kabızlık ve ishali beraberinde getirebilmektedir.