İslam Olarak Düşündüğümüz 17 Şamanist Davranış
Kökeni Orta Asya'ya dayanan Türklerin yüzyıllar geçse de yaşadıkları her türlü dini, fiziki, coğrafi değişimleri farkında bile olmadan gün içerisinde bile hâlâ gerçekleştirdiği Şamanizm'e dayanan adetleri vardır. Aşağıdaki okuyacağınız belki de sürekli yaptığınız davranışlar aslında Şamanizm'e dayanmakta... Peki bunlar nedir?

1) Gidenin Arkasından Su Dökmek
Yolculuğa uğurladığımız insanların arkasından su dökmektir. Bu adet bizde su gibi git su gibi gel anlamına gelir. Fakat bu adet Şamanlarda değerli bir içkinin bir kısmının tanrılar için yere dökülmesiyle başlamıştır. Sonrasında da ölen kişi için ardından dökülen su olarak değişmiştir. Buradaki inanış ise ruhun geri gelmesine inanmalarıdır. Zaman içinde değişim göstererek günümüzde yolculuk yapacak kişiler için kullanılır.

2) Kurşun Dökmek
Şamanizm’de “kut dökme” olarak da bilinir. Kötü ruhlardan birinin çaldığı şansı geri döndürmek için yapılan bir ayindi.

3) Tahtaya Vurmak
İstemediğimiz bir şey duyulduğu zaman kulağı çekip tahtaya vurma adeti Şamanizm'den gelmektedir. Ormandaki ağaçlık alanlarda kötü ruhların yaşadığı düşünülerek bu ruhlarında tahtalara sindiği varsayılırdı. Bunları kaçırmak için tahtaya vurma alışkanlığı gelişti.

4) Mevlit Okutmak
Bazı dini ritüellerin bir müziksel akışa ya da melodiye sahip olması, en belirgin olanlarıdır. İslam dininde Kur'an-ın müzikle okunması adeti yoktur. Mevlit okumak olarak bildiğimiz şey; 1409-1410 yılları arasında Süleyman Çelebi'nin Allah ve Peygambere olan sevgisini anlattığı 'mevlit' isimli şiirinin melodiye dökülmüş halidir.

5) Gece Tırnak Kesmemek
Şamanizm'e göre insanın ruhu, kemikte ve kanda bulunurdu. Bu yüzden geceleri tırnak kesildiğinde o tırnağın şeytanın eline geçip, insanın canına zarar geleceğinden korkarlardı.

6) Sağ Ayakla Girmek
Kapıdan çıkıp girerken önce sağ ayağın atılması yine Şamanizm'den kalmış bir adettir. Sol ayakla adım atkayı uğursuzluk olarak görürler.

7) Eşiğe Basmamak
Orta Asya Türkleri ölülerini çadırlarının önüne gömdükleri için orada bu varlıkların yaşadığını düşünürlerdi. Bazı kavimlere göre de giriş eşiklerinde kötü ruhların yaşayıp, basan kişiye de zarar vereceğini düşünülürdü. Hatta kapı eşiğine basan hamile kadınlar, düşük yapmaktan korkardı. Bu inanış her ne kadar değişime uğrasa da günümüzde özellikle İç Anadolu'da kapı eşiğinde oturan çocukların kısmetinin kapanacağına inandıkları için hoş karşılanmaz, uyarılırdı.

8) Nazar İnanışı
Halk arasında çok yaygındır bazı kimselerin bakışlarıyla kötü enerji yayıp, karşısındaki kişilyi olumsuz etkilediğine inanılır. Nazar değmesin diye nazar boncuğu takılır ve bu nesneye gereksiz bir anlam yüklenir. İslamda nazar boncuğunun yeri yoktur. Hatta bazı Araplar nazar boncuğunu günah saymaktadır.

9) Su İçerken Başı Tutmak
Şamanizm'den bize kalan diğer bir gelenektir. Şamanlar, su içerken insanın aklının başından çıkacağına inandıkları için başlarını tutardı. Bu gelenek de günümüzde yaşatılmaya devam edilmektedir.

10) 40 Sayısı
Şamanizm inancına göre ruh fiziki bedeni 40 gün sonra terk eder. Bu yüzden bir kişinin vefatından sonra 40. günde toplanılıp eve başka ruhlar doluşmasın, ruhu rahat etsin diye ayinler yapılır ve yas tutulurdu. Türk destanlarında da 40 sayısına rastlamak mümkün. Ölünün 40'ı çıkması inanışı ya da yeni doğan bebeğin 40. gününde yıkayarak kırklamak inanışı buradan gelmektedir.

11) Köpek Uluması
Şamanlar’da köpek ulumasının ölüm haberi verdiğine ve ulumayı duyan kişinin hayatının tehlikede olduğunu düşünürdü. Bu inanışla günümüzde de hâlâ köpek uluması uğursuz sayılmaktadır.

12) İsmini Söylemekten Korkmak
Eski Türkler varlığından korktukları şeylerin ismini de söylemeye korkarlardı. Adını söylemenin çağırmak olduğu, çağrılanın geleceği inancı vardır. Mesela Börü'den bahsederken onu zarar vermeyen hayvan olarak gördükleri elma kurdunun ismi olan kurt kelimesi ile anarlardı.

Aynı adet günümüzde şeytan, ölüm kavramları pek kullanmayan veya cin kelimesi kullanıldığında cinlerin geleceğini düşünüp onları üç harfliler şeklinde anarak bu adeti devam ettiriyoruz. Bu durum sevmediğimiz insanlar içinde geçerlidir; "Aman o uğursuzun ismini ağzına alma." gibi.

13) Akdeniz ve Karadeniz
Şamanist dönemde Türklerin her yönü için bir renk simgesi vardı. Kara Kuzey'in simgesi, ak ise batının simgesiydi. Bu yüzden kuzeyimizdeki denizin adı Karadeniz, batımızdaki denizin adı Akdeniz'dir. Akdeniz'in Yunanistanla Anadolu arasında kalan kısma Ege demek yakın bir dönemde ortaya çıkmıştır. Atatürk'ün ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir dediği deniz ise Ege Denizi'dir.

14) Allah Yukarıdadır
Gök tanrı inincından dolayı Allah yukarıdan bakıyor denilirdi. Dua ederken yukarı bakıp ellerin gökyüzüne açılması da öyledir. Halbuki İslam dinine göre Allah her yerdedir.

15) Ağaca Çaput Bağlayarak Dilek Dilemek
Dilek tutmanın kökeni, Şamanizm’e dayalıdır. Şamanlar ağaçları yaşamın sembolü olarak gördüklerinden olarak gördüklerinden dolayı belirli ağaçlara kumaş parçalarını bağladıklarında o an ki tuttukları dileğin gerçekleşeceğine inanırlardı. Bu inanış Türklerin İslamiyet'e geçişinden sonra terk edilmemiştir. Günümüzde hala dilek tutmak için ağaçlara, kayalara ve türbelere kumaş bağlama adeti olarak devam etmektedir.