Çocukların gelişiminde önemli yere sahip olan tekerlemeler "ağızda yuvarlanan söz, saçma sapan söz, eş sesli kelimelerle kurulu konuşma" anlamına gelir. Halk edebiyatına özgü bir türdür. Tekerlemelerin masal, oyun, tören ve bağımsız olarak 4 çeşidi bulunur. Tekerlemeler hem eğlenceli vakit geçirmede hem de çocukların konuşma kabiliyetini geliştirmede önemli rol oynar. Çocukların yanı sıra halk ozanları da şiirlerinde tekerlemelere yer vermiştir.

Gerçek yaşamla ilgisi olmayan sözlerden meydana gelen söylemesi en zor, kısa, uzun, kolay, iyi diksiyon, komik, oyun, çocuk tekerlemeleri ve tekerleme örneklerine içeriğimizden detaylıca bakabilirsiniz.

Bir çeşit kelime cambazlığı da denilebilen tekerlemeler ölçülü ve kafiyelidir. Halk edebiyatına özgü bir tür olması ile birlikte çocukların gelişimindeki önemli bir yere sahiptir. Kurmaca oldukları için bazen yarı anlamlı bazen de anlamsız olabilirler. Zor, kısa, uzun, kolay, komik olmaları ile dikkat çeken tekerlemeler diksiyon ve oyun içinde karşımıza çıkar. Sözlükte ağızda yuvarlanan söz, saçma sapan söz, eş sesli kelimelerle kurulu konuşma" anlamına gelmektedir. Daha çok çocukların kullandığı bir tür olmasının dışında halk ozanları da şiirleri için tekerlemeleri kullanmışlardır.

Tekerleme Nedir?

Ölçülü ve kafiyeli, basmakalıp sözlere tekerleme denir. Masal, hikâye, bilmece, halk tiyatrosu gibi bazı edebi türler içinde ve çocuk oyunlarında tekerlemelere rastlanır. Türk edebiyatında ilk yazılı tekerleme örneklerine 11. yüzyıldan itibaren rastlanır.

En Zor Tekerlemeler

1. Gagavuz kuşunun gagası gerdandan sarkar, ger ger gerilen gergefin gültası Galata’dan galat gergedana gül atar.

2. Kara kızın kısa kayışını kasışına kızmayışına şaşmamışsın da, kuru kazın kızıp kayısı kazışına şaşmış kalmışsın.

3. Kapıyı kıcır gattırıcılardan mısın, ocağı kıvılcımlattırıcılardan mısın? Ne kapıyı kıcırdattırıcılardanım ne ocağı kıvılcımlattırıcılardanım.

4. Be birader buraya bak, başı bereli burma bıyıklı bastı bacak bayan berberiyle bizim Bedri bey birlikte bir pirinci birinci buluşta birbirine dizip Bursa pazarına indi.

5. Uykucu Ülkü, ucu tüllü üç örtüyü ütüyle ütüleyip de mi üstüne örtünmeli, üç örtünün ucunu tülleyip ütüleyip de mi üstüne örtünmeli?

6. Safranbolulu Safinazla Salihlili Salih, Soğukoluk’ta soğuklamışlar, sinüzit olmuşlar, sonra sımsıkı sarınarak söylene söylene Seyitgazi’ye varıp sarmısaklı su teresini susarmısağıyla karıştırarak suyunu süzmüşler.

En Zor Tekerlemeler

7. Sazende Şazi ile zifos Zihni, zaman zaman sizin sokağın sağ köşesinde sinsi sinsi fiskoslaşarak, zibidi Suzi’ye sonsuz ve sorumsuz bir hayasızlıkla ikide bir sizi şikâyet ederler.

8. Sedat Tınaz’ın bütün tasası, suratsız teyzesine rastlamadan önce, set üstünde sırtını zerzevat sepetinin pis tepesine sürten sıska tazısını toz duman ortasında tutmasıydı.

9. Soson’un susuz sazlıklarında, sadece soğanla sarmısak yetişebileceğini söyleyen Samsun’lu sebzecilerin sözüne sizler de sessizce ve sezgilerinize sığınarak inanabilirsiniz.

10. Şavşat’lı Şabanla, Şarkışlalı şipşakçı Şekip ve Şıpsevdi Şehime; Şişhane’den, şeytankuşu mu, şömine maşası mı, masa şemsiyesi mi, şoson mu, şezlong mu ne, bir şeyler almaya gitmişler.

11. Tarihli ve talihli tentürdiyotçu tetik Tahir’le, tahterevallici tekinsiz Tevfik’in, Talimhane’de ters türs konuşarak, ter ter tepinip tir tir titremeleri, Turhallı tombul Turgut’u, Tosbağa sokaktaki tömbekiciye doğru tıpış tıpış yürüttü.

12. Vırvırcı Vedia ile vıdı vıdıcı Veli, velînimeti vatman Vahit’e vilâyette veda edip Vefa’ya doğru velespitle, vaveylâsız volta vururlarken, voleybolcu Volkan, virtüoz Vicdanî ve Viranşehirli vatansever viyolonselist Vecibe ile karşılaştılar.

En Uzun Tekerlemeler

1. Sizin dala konmus, hallu, bellu, gabellu, kabak bas bel baykusu,

Bizim dala konmus, hallu, bellu, gabellu,kabak bas bel baykusuna,

“Sen nasil bir hallu, bellu, gabellu, kabak bas bel baykususun”, demis.

Bizim dala konmus, hallu, bellu, gabellu, kabak bas bel baykusu da,

Sizin dala konmus, hallu, bellu, gabellu, kabak bas bel baykusuna,

2. Bir pirinci birinci buluşta bir inci gibi birbirine bağlayıp, Perlepe berberi bastıbacak Bedri ile beraber Balıkesir pazarına parasız giden bu paytak budala, babası topal Badi´den biberli bir papara yedi.

3.Kınıklı kılıbık kırpıntı Kıyasettin, Kırımlı kılkuyruk kıtmiri kıkır kıkır kıkırdatarak küskütük küçümen küfeci külhaniyle külüstür Kürşat´ı külünklü küngür üstüne küttedek devirdi.

En Uzun Tekerlemeler

4. Be birader buraya bak, başı bereli burma bıyıklı bastı bacak bayan berberiyle bizim Bedri bey birlikte bir pirinci birinci buluşta birbirine dizip Bursa pazarına indi.

5. Uykucu Ülkü, ucu tüllü üç örtüyü ütüyle ütüleyip de mi üstüne örtünmeli, üç örtünün ucunu tülleyip ütüleyip de mi üstüne örtünmeli?

En Kısa Tekerlemeler

1. Götür küpü, dök küpü. Getir küpü dök küpü.
2. Gül dibi, bülbül dili gibi.
3. Çarşıda koza ucuz, çarşıda darı ucuz, çarşıda boza da ucuz mu?
4. Falcı, falcının falına, fasa fiso dedi.
5. Sudan çıktı iki su şadısı, biri erkek şu şadısı, diğeri dişi şu şadısı.
6. Keşkekçinin keşkeklenmiş keşkek kepçesi.
7. Bu bankaya eski veznedar gelecek, bu bankaya eski vezne dar gelecek.
8. Bu evi yıkıp yapsak da mı otursak, yoksa yıkmasak onarsak da mı otursak?

En Komik Tekerlemeler

1. Dal sarkar kartal kalkar, kartal kalkar dal sarkar.
2. Üç tunç tas kayısı hoşafı.
3. El alem ala dana aldı aladanalandı da biz bir ala dana alıp aladanalanamadık.

[Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!]

Diksiyon Tekerlemeleri

1. Büyük büyük büyülteçli, babacan babaeskili bonboncu Bilal’le Bigalı bıngıldak Bahir’in bön bön bakışlarına, bomboş büyülü, büyük büyük laflarına kızıyordu. Bir berbere, bir bere bre berber beri gel biber al, diyordu.

2. Cüce çinici celalli hoca Çebi, geceleri içki içince gizlice marpuççular içindeki züccaciyelere gidip, içi Çince yazılı çevizcikleri ciro için iç içe geçmiş cicili bicili üç çeşit biçimsiz civalı cam çubuğu cepceğizine indirdi.

3. Cırcır böceği çeneli ciciannenin çıtır pıtır kızının çıtı pıtı çıtkırıldım çocuğu için çıtı pıtı hanım, ciciannesine çatmış, çıkışmış.

4. Çapakçurlu çapaçul çarkçıbaşı çaylak Zülküf, Çatalcalı çakmakçı çivit Cahit’e Behey çaçabalığı çepiç, çerçi, çakaloz, çayırhorozu, çöpçatan, çurçur, çirişotu demiş.

5. Ertenekli Örtenekli, Ergene’nin ecesi, Esentepe’nin eğlencesi, Erdenler erkete Erdem’le bize geldiler.

6. Dadaylı dayımın Dodurgalı düdük deli dedesi, diline doladığı debdebeli dedim dedisiyle, dırdırını dilinden düşürüp de bir kez olsun doya doya düden diyemeden, düdenin dallara doldurduğu doyumlu yemişlerden doyasıya yiyemeden dar dünyadan göçüp gitti.

7. Ilım ılınan, ılıcalı ılıcalı akan ılık ılık Iğdır ırmağı’nın kıyıları ıkır tıkır ığrıp ağaçlarıyla kaplıdır.

En Kolay Tekerlemeler

-Komşu, komşu !
-Hu, hu!
-Oğlun geldi mi?
-Geldi
-Ne getirdi?
-İnci, boncuk.
-Kime, kime?
-Sana, bana.
-Başka kime?
-Kara kediye
-Kara kedi nerede?
-Ağaca çıktı
-Ağaç nerede?
-Balta kesti
-Balta nerede?
-Suya düştü.
-Su nerede?
-İnek içti.
-İnek nerede?
-Dağa kaçtı.
-Dağ nerede?
-Yandı, bitti kül oldu.

Takatuka Tekerlemesi

Al bu takatukaları takatukacıya götür. Takatukacı bu taka tukaları takatukalatmazsa al bu takatukaları takatukacıdan takatukalatmadan geri getir.

Kekere Mekere tekerlemesi


Şu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlıklı pis porsuk, bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlıklı pis porsuğa demiş ki: “Ben bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlıklı pis porsuğum”.

Birdir Bir Tekerlemesi

Birdir bir, ikidir iki,
Ormandaki tilki,
Üçtür üç, yapması güç,
Dörttür dört, dönde kafanı ört,
Beştir fes, kısa kes,
Altıdır altı, yaptım kahvaltı,
Yedidir yedi, yemeğimi yedi,
Sekizim seksek, yere düşen eşek,
Dokuzum durak, nerde oturak?

Sarımsak Tekerlemesi

Yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak, sarımsaklamasak da mı saklasak?

Berber Tekerlemesi

Bir berber bir berbere bire berber gel beraber bir berber dükkanı açalım demiş.

Portakalı Soydum Tekerlemesi

Portakalı soydum
Baş ucuma koydum
Ben bir yalan uydurdum
Duma duma dum
Kırmızı mum
Ben dedemin sakalına kondurdum
Dolapta pekmez
Yala yala bitmez
Ayşecik cik cik cik
Fatmacık cık cık cık
Sen bu oyundan çık

Uçurtma Tekerlemesi

Uçurtmamın bir huyu,
Oyun sever kuyruğu.
Tek isteği yükselmek,
Tepeden yeri görmek.
Ona hep engel olan,
Yel ya da ipi tutan.
Bir gün yelden diledi:
– Beni göğe sal, dedi.
İpim kopsun gideyim,
Gökyüzünde gezeyim.
Yel üfürdü gürledi,
Dileği gerçekleşti.
İpi koptu pıt, diye
Uçup gitti göklere.
Gördü yukarıdan yeri,
Gölleri, denizleri.
Kıvrım kıvrım ırmaklar,
Sıra dağlar, ovalar…
Gönlü birden şenlendi,
– Ufkum açıldı, dedi.
Bildiğim ne az imiş,
Oysa ne çok var imiş.
Daha yükselsem eğer,
Görürdüm neler neler…

Adem Madene Gitmiş Tekerlemesi

Bu Adem'in hikayesi
Şeker gibi tekerlemesi
Nasıl da güzel söylemesi
Bir dene de gör
Bir dene de gör
Bu Adem'in hikayesi
Şeker gibi tekerlemesi
Nasıl da güzel söylemesi
Bir dene de gör
Bir dene de gör
Adem madene gitmiş
Madende badem yemiş
Madem Adem badem yemiş
Niye bize getirmemiş?
Adem madene gitmiş
Madende badem yemiş
Madem Adem badem yemiş
Niye bize getirmemiş?
Bu Adem'in hikayesi
Şeker gibi tekerlemesi
Nasıl da güzel söylemesi
Bir dene de gör
Bir dene de gör
Bu Adem'in hikayesi
Şeker gibi tekerlemesi
Nasıl da güzel söylemesi
Bir dene de gör
Bir dene de gör
Adem madene gitmiş
Madende badem yemiş
Madem Adem badem yemiş
Niye bize getirmemiş?
Adem madene gitmiş
Madende badem yemiş
Madem Adem badem yemiş
Niye bize getirmemiş?
Adem madene gitmiş
Madende badem yemiş
Madem Adem badem yemiş
Niye bize getirmemiş?
Adem madene gitmiş
Madende badem yemiş
Madem Adem badem yemiş
Niye bize getirmemiş?
Niye bize getirmemiş?
Niye bize getirmemiş?
Ah Adem ah!

Tekerleme Çeşitleri Nelerdir?

- Masal Tekerlemeleri

- Oyun Tekerlemeleri (Sayışmacalar)

- Tören Tekerlemeleri

- Yanıltmacalar

Dinlemiştim. Bi' an Zeki Müren'in sesini duyuyorum sanmıştım.. Sen bu taklit işlerinde baya başarılısın. :gulumse:

Derler derler. Aman diyenlere bakarsak zaten yaşamayak, ölek.:feride: